Muhasebe rehberiBordro Personel

Bordro nasıl hazırlanır? Brütten nete adım adım

SMMM Nedime Özdamar · güncelleme
İçindekiler8
  1. 01Bordro hazırlamadan önce hangi bilgiler gerekir?
  2. 02Brütten nete ücret hangi sırayla hesaplanır?
  3. 03Fazla mesai, eksik gün ve avans bordroya nasıl yansır?
  4. 04Kıdem ve ihbar tazminatı bordroda nasıl farklı vergilenir?
  5. 05Bordro muhasebe kaydına nasıl dönüşür?
  6. 06Bordrodan sonra hangi bildirim ve ödemeler gelir?
  7. 07Puantaj kaydı neden bu kadar önemlidir?
  8. 08Sık yapılan hatalar

Bordro hazırlamak, puantaj kayıtlarından çalışanın brüt ücretini bulmak, bundan SGK ve işsizlik sigortası işçi paylarını, gelir vergisini ve damga vergisini düşerek net ücrete ulaşmaktır. Aynı bordro, aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin ve muhasebe kaydının da dayanağı olur.

Bordro hazırlamadan önce hangi bilgiler gerekir?

Bordro, hesaplamadan önce doğru veriyle başlar. Eksik ya da yanlış veri, doğru formülle de düzelmez.

  • İşyeri SGK tescili ve çalışanın işe giriş bildirimi.
  • Çalışanın ücret türü ve çalışma şekli. Normal, emekli ve engelli çalışanın bordrosu farklı kesinti ve indirimlere tabi olduğu için çalışan türü baştan doğru seçilmelidir.
  • Aylık puantaj: çalışılan gün, eksik gün, ücretli ve ücretsiz izin, fazla mesai.
  • Avans, ayni yardım ve varsa ek ödemeler.
  • Önceki aylardan gelen kümülatif gelir vergisi matrahı.

Brütten nete ücret hangi sırayla hesaplanır?

  1. Brüt ücreti belirle. Esas ücrete fazla mesai ve diğer ödemeler eklenir, eksik günler düşülür.
  2. SGK matrahını bul. Prime esas kazanç, kanundaki alt ve üst sınırlar gözetilerek belirlenir.
  3. İşçi paylarını düş. SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı hesaplanıp brüt ücretten düşülür.
  4. Gelir vergisi matrahını çıkar. Brüt ücretten bu işçi payları, varsa engelli indirimi de düşülerek matrah bulunur.
  5. Gelir vergisini hesapla. Aylık matrah, yıl başından beri biriken kümülatif matrahın üzerine eklenir ve vergi dilimlerine göre hesaplanır; matrah arttıkça ücret daha yüksek dilimden vergilenir.
  6. Damga vergisini hesapla. Damga vergisi brüt ücret üzerinden kesilir.
  7. İstisnaları uygula. Asgari ücret düzeyindeki kazanca ilişkin gelir ve damga vergisi istisnası bordroya yansıtılır.
  8. Net ücrete ulaş. Brüt ücretten kesintiler düşülür, istisna tutarları eklenir; avans ve icra kesintisi gibi mahsuplar bu aşamada net ödemeden düşülür.

Fazla mesai, eksik gün ve avans bordroya nasıl yansır?

  • Fazla mesai brüt ücrete eklenir ve SGK ile vergi matrahına dahil olur.
  • Eksik gün SGK gün sayısını ve prime esas kazancı azaltır; hangi günün neden eksik sayıldığı puantajda açıkça görünmelidir.
  • Avans brüt ücreti değiştirmez, hesaplanan net ücretten mahsup edilir.
  • Yıllık, ücretli ve ücretsiz izin bordroda ayrı ayrı izlenir; ücretsiz izin ücreti ve prim gününü etkiler.
  • Ayni yardımlar bordroda ayrıca izlenir; her yardımın vergi ve prim karşısındaki durumu ayrıca değerlendirilir.

Kıdem ve ihbar tazminatı bordroda nasıl farklı vergilenir?

Kıdem tazminatının tavanını aşmayan kısmından yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesintisi yapılmaz; tavanı aşan kısım ücret sayılarak gelir vergisine tabi tutulur. İhbar tazminatında ise hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Bu iki tazminat işçinin aylık ücret bordrosundan ayrı hesaplandığı için ikisine aynı kesinti kalıbını uygulamak hatalı sonuç verir. Tazminatlar önce brütten nete elle hesaplanır, sonra muhasebe kaydına ve programa aktarılır.

Bordro muhasebe kaydına nasıl dönüşür?

Bordro onaylandığında tek düzen hesap planına göre şu mantıkla kayıt yapılır:

  1. Brüt ücret, çalışanın görev yaptığı bölüme göre ilgili gider hesabına borç yazılır.
  2. Çalışana ödenecek net tutar personele borçlar hesabına alacak yazılır.
  3. SGK ve işsizlik sigortası işçi payları ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabına, gelir ve damga vergisi ise ödenecek vergi ve fonlar hesabına alacak yazılır.
  4. İşveren payı ayrıca gider olarak kaydedilir.
  5. Ücret ödendiğinde personele borçlar hesabı borç, banka ya da kasa hesabı alacak olur.

Bordrodan sonra hangi bildirim ve ödemeler gelir?

Bordro tamamlandıktan sonra aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesi hazırlanır; SGK primleri ile vergi kesintileri ilgili ödeme tarihine kadar ödenir ve çalışana ücret bordrosu verilir. Programdan alınan bordro ile elle yapılan hesap birbirini tutmalıdır. Fark çıkarsa kaynağı çoğunlukla puantajdaki eksik gün ya da çalışan kartındaki hatalı tanımdır; bu yüzden ilk bakılacak yer bu iki noktadır.

Puantaj kaydı neden bu kadar önemlidir?

Puantaj kayıtları prim gün sayısının ve bordro hesabının temelini oluşturur, SGK müfettişi denetiminde de esas alınır. Eksik veya yanlış işaretlenen bir gün hem bordroyu hem denetim sonucunu etkileyebilir. Bu yüzden puantaj bordrodan önce kontrol edilir, ay içindeki izin, rapor ve devamsızlık belgeleriyle eşleştirilir.

Sık yapılan hatalar

  • Puantajı kontrol etmeden bordro çıkarmak.
  • Kümülatif gelir vergisi matrahını izlememek ve ay sonu bordrolarına doğru devretmemek.
  • Kıdem ve ihbar tazminatına aynı vergi kesintisini uygulamak ya da kıdem tazminatında tavanı aşan kısmı gözden kaçırmak.
  • Emekli ya da engelli çalışanı normal çalışan gibi bordrolamak.
  • Program sonucunu kontrol etmeden onaylamak. Brütten nete hesabı elle yapabilen kişi, programın hatasını da fark eder.
  • Avansı brüt ücretten düşmek; avans, hesaplanan net ödemeden mahsup edilir.

True Eğitim'in Bordro Personel Eğitimi bu hesabı bilinçli olarak elle yaptırır: normal, emekli ve engelli işçi bordrolaması, fazla mesai, eksik gün, avans, ayni yardımlar, yıllık ve ücretsiz izin ile kıdem ve ihbar tazminatı brütten nete işlenir; sonuç ardından Zirve yazılımına ve muhasebe kayıtlarına aktarılır. İşyeri tescili, işçi giriş-çıkış, teşvik sorgulama ve iş kazası rapor girişleri gerçek SGK ekranlarında gösterilir. Eğitmen SMMM Nedime Özdamar'dır.

Bu rehberin eğitimi

Bordro Personel Eğitimi

15saatCanlı ders
12dersDers sayısı
3ayKayıttan izleme
İşlenen konular
Gerçek ve Tüzel Kişi İşyeri Tescil İşlemleriŞifre Oluşturmaİşçi Giriş/Çıkış İşlemleriTeşvik Sorgulama/Tanımlamaİş Kazası/Meslek Hastalığı Rapor GirişleriFazla Mesai/Eksik Gün/Avans+6 konu

Bordro Personel hakkında sık sorulanlar

01Canlı derse katılamazsam ne oluyor?

Dersler eş zamanlı kaydediliyor ve kayıttan izleme süresi boyunca erişilebiliyor. Katılamadığın dersi aynı gün kaydından izleyebilirsin.

02Eğitimi tamamlayınca belge alıyor muyum?

Evet. Eğitim tamamlandığında katılım belgeni portalından kendin oluşturup indirebiliyorsun.

03Bordro hesaplamaları programla mı, manuel mi yapılıyor?

Hesaplamalar bilinçli olarak manuel yapılıyor. Amaç, programın arkasındaki mantığı kavraman: brütten nete tüm adımları elle hesaplayabilen biri, hangi programı kullanırsa kullansın sonucu kontrol edebilir.

04Kıdem ve ihbar tazminatı arasındaki vergi farkı nedir?

Kıdem tazminatının kanuna göre ödenmesi gereken kısmında yalnızca damga vergisi kesiliyor, gelir vergisi kesintisi yok; fazlası ücret olarak vergilenir. İhbar tazminatında ise hem gelir vergisi hem damga vergisi kesintisi uygulanıyor; eğitimde bu fark örnekler üzerinden gösteriliyor.

05İşyeri tescilinden hemen sonra işçi girişi yapılabilir mi?

Evet, yapılabilir. Giriş bildirgesi çalışma başlamadan önce verilir; inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde en geç çalışmaya başlanan gün verilebilir (5510 m.8). Yeni tescil edilen işyerinde ilk sigortalı bildirimi için kanunda ayrı bir süre de vardır (5510 m.8/1-b).

Eğitimin bütün soruları
Rehberler

İlgili rehberler

Tüm rehberler
Zirve Uygulamalı Finansal Muhasebe

Dönem sonu mal mevcudu nasıl hesaplanır?

Dönem sonu mal mevcudu sayımla ya da ortalama kârlılık oranı yöntemiyle nasıl bulunur; hesap adımları, muhasebe kaydı ve sık yapılan hatalar.

Ticari Belgeler ve E-Defter

Ticari Belgeler Nelerdir? E-Belge ve E-Defter Rehberi

Fatura, irsaliye ve gider pusulası gibi ticari belgeler nelerdir; e-fatura, e-arşiv, e-irsaliye ve e-defter nasıl çalışır? Sade bir rehber.

Şirket Kuruluşları

Limited şirket nasıl kurulur? Adım adım kuruluş

Limited şirket kuruluşu ünvan sorgusundan MERSİS tesciline, tescilden sonraki vergi ve defter başvurularına kadar hangi sırayla ilerler, adım adım anlatıyoruz.

Şirketlerde Sermaye Değişiklikleri Tescil ve Muhasebe Kayıtları

Sermaye artırımı muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Nakdi, ayni ve iç kaynaklardan sermaye artırımında muhasebe kayıtları, tescil sırası ve gereken raporlar ile sermaye azaltımının kaydı anlatılıyor.

Mizan ve Bilanço Okuma

Mizan nasıl okunur? Adım adım mizan okuma rehberi

Mizanda önce borç alacak eşitliğine, sonra ters bakiyelere, kasa, banka, ortaklar cari ve KDV hesaplarına bakılır; okuma sırası ve sık hatalar burada.

Kuruluştan Tasfiyeye Şirket İşlemleri

Birleşme, bölünme ve tür değişikliği farkı nedir?

Şirket birleşmesi, tam ve kısmi bölünme ile tür değişikliği arasındaki farklar, ortak belge adımları ile vergi ve muhasebe boyutu sade anlatımla.

Tüm rehberler