Dış Ticaret Muhasebesi Eğitimi
Dış ticaret muhasebesi, ihracat ve ithalat işlemlerinin gümrük belgeleri, teslim ve ödeme şekilleri ile gümrük rejimlerine göre doğru hesaplara kaydedilmesidir. Eğitim, dış ticaretin temel kavramlarından başlar: gümrük çıkış ve giriş beyannameleri, çeki listesi, menşe şehadetnamesi ve ATR dolaşım belgesi gibi belgelerin işlevi; iş yerinde teslim, sınırda teslim, gümrük resmi ödenmiş/ödenmemiş teslim gibi teslim şekilleri; peşin, mal mukabili, vesaik mukabili ve akreditifli ödeme şekilleri. Buradan dahilde işleme, geçici ithalat, antrepo, hariçte işleme ve ihracat rejimlerinin muhasebe kaydına geçilir; ihracatın KDVK m.11 kapsamında KDV'den istisna olması, serbest bölge teslimlerinde ve aracı üzerinden yapılan ihracatta KDVK m.32 çerçevesinde KDV iadesinin hangi firmaya ait olduğu ayrı ayrı işlenir. Hizmet ithalatında KDV sorumluluğu ve stopaj yükümlülüğü, bedelsiz ithalatta emsal bedel üzerinden gelir kaydı, kur farkı ve reklamasyon işlemlerinin kaydı örneklerle gösterilir. Eğitim canlı ders ve kayıttan izleme olarak sunulur; katılımcı dış ticaret işlemlerini hangi hesaba, hangi tarihte ve hangi belgeye dayanarak kaydedeceğini uygulamalı öğrenir.
Eğitim hakkında
Hazırlayan: YMM Musa İnci · Son güncelleme:
Eğitimde nasıl işleniyor
Eğitim, dış ticaretin kavramsal çerçevesiyle başlar: gümrük çıkış ve giriş beyannameleri, ihracat türleri (kayda bağlı, geçici, kredili ihracat), çeki listesi ve dolaşım belgeleri (menşe şehadetnamesi, ATR) sırayla işlenir. Ardından teslim şekilleri (iş yerinde teslim, sınırda teslim, gümrük resmi ödenmiş/ödenmemiş teslim) ile ödeme şekilleri (peşin, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditifli ödeme) örneklerle anlatılır. Gümrük rejimlerine geçildiğinde dahilde işleme, geçici ithalat, antrepo (Gümrük Kanunu m.93 kapsamında tanımlanan gözetim rejimi) ve hariçte işleme sırayla, her birinin muhasebe kaydıyla birlikte gösterilir. Son bölümde ihracat rejiminin muhasebe kaydı (gümrük çıkış beyannamesinin onay tarihi esas alınarak) ile kur farkı, reklamasyon ve kiralık duran varlık kayıtları işlenir. Her konu önce mevzuat çerçevesiyle, sonra örnek yevmiye kaydıyla tamamlanır.
Sık yapılan hatalar
Ders boyunca tekrar eden hatalar ayrıca vurgulanır. Dahilde işleme kapsamında ithal edilen ham maddenin gümrük vergisi ve KDV'sinin peşin ödenmesi gerektiğinin sanılması, oysa teminat mektubuyla erteleme mümkündür. Çeki listesindeki mal cinsi, adedi ve ağırlığının faturayla birebir uyumlu olmamasının gümrükte soruna yol açması sık karşılaşılan bir durumdur. Gümrükte el konulan ama henüz depoya girmemiş malın doğrudan zarar olarak kaydedilmesi, bedelsiz ithal edilen malın vergisel olarak kayda alınmaması, aracı üzerinden yapılan ihracatta KDV iadesinin malı üreten firmaya değil gümrük çıkış beyannamesi kimin adına düzenlendiyse ona ait olduğunun gözden kaçırılması diğer tekrarlayan hatalardır. İhracat faturasının düzenlendiği tarihin, gümrük çıkış beyannamesinin onaylandığı tarih yerine esas alınması da muhasebe kaydında sık görülen bir yanlıştır.
Eğitmenin vurguları
YMM Musa İnci, dış ticaretin sadece muhasebe kaydını bilmenin yeterli olmadığını, mevzuata hakim olunmadan doğru kaydın kurulamayacağını başta vurgular. Akreditifli ödemenin dış ticarette en çok kullanılan ve ihracatçı açısından en güvenli ödeme şekli olduğunu, dahilde işleme rejiminin yüksek tutarlı ham madde ithalatında gümrük vergisi ve KDV yükünü teminat mektubuyla erteleyerek maliyeti düşürdüğünü örneklerle anlatır. Resmi muhasebe kaydında esas alınacak tarihin fatura tarihi değil, gümrük çıkış beyannamesinin onaylandığı tarih olduğunu ısrarla tekrarlar. Hizmet ithalatı konusunun YMM sınavlarında sürekli çıktığını, KDV tevkifatı ile gelir/kurumlar vergisi stopajının birlikte uygulanması gerektiğini özellikle belirtir. Çok sayıda fatura düzenleyen firmalarda KDV iadesi tutarının, iadeyi takip etmenin maliyetine göre değerlendirilmesi gerektiğini pratik bir uyarı olarak ekler.
Gümrük rejimleri ve hizmet ithalatında sorumluluk
Antrepo, Gümrük Kanunu m.93 uyarınca vergileri henüz ödenmemiş ve serbest dolaşıma girmemiş eşyanın gümrük gözetimi altında konulduğu, gümrük sınırının dışında ama yurt içinde sayılan yerdir; genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır, bekleme süresinde ceza doğmaz, sadece kira bedeli ödenir. Hizmet ithalatında (marka kullanım hakkı, sigorta, eğitim, danışmanlık gibi) fiziki mal gümrükten geçmediği için sorumluluk alıcıya düşer: ödenecek bedel üzerinden KDV hesaplanıp sorumlu sıfatıyla beyan edilir ve aynı dönemde indirilecek KDV'ye eklenir. Gelir vergisi stopajı GVK m.94, kurumlar vergisi mükelleflerinin ve dar mükellef kurumlara yapılan ödemelerin stopajı ise KVK m.15 ve m.30 çerçevesinde uygulanır; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması olan ülkelerde indirimli oran gözden kaçırılmamalıdır.
Mevzuat dayanağı
Bu eğitimde işlenen konuların dayandığı kanun maddeleri. Madde metinleri için resmi kaynağa (mevzuat.gov.tr) gidebilirsin.
| Kanun | Madde | Eğitimde nerede |
|---|---|---|
| 3065 sayılı KDV Kanunu | m.11 | İhracat teslimlerinin KDV'den istisna tutulması |
| 3065 sayılı KDV Kanunu | m.32 | İstisna kapsamındaki işlemlerde yüklenilen KDV'nin iadesi |
| 4458 sayılı Gümrük Kanunu | m.93 | Antrepo rejiminin tanımı ve eşyanın gümrük gözetiminde bekletilmesi |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | m.94 | Hizmet ithalatında gelir vergisi stopaj sorumluluğu |
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | m.15 | Hizmet ithalatında kurumlar vergisi mükelleflerinin stopaj oranları |
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | m.30 | Dar mükellef kurumlara yapılan hizmet ödemelerinde stopaj |
Bu eğitimde neler öğreneceksin?
12 konuBu eğitimi tamamladığında
- İhracat ve ithalat türlerini ayırt edip doğru kaydı kurabileceksin.
- Dış ticarette kullanılan belgeleri tanıyıp dosyayı tamamlayabileceksin.
- Teslim ve ödeme şekillerinin muhasebeye etkisini değerlendirebileceksin.
- Dahilde işleme rejimi kapsamındaki işlemleri kaydedebileceksin.
- Geçici ithalat ve antrepo işlemlerini takip edebileceksin.
- Hariçte işleme rejimi işlemlerini muhasebeleştirebileceksin.
- Hizmet ithalatında KDV sorumluluğu ile gelir/kurumlar vergisi stopajını hesaplayabileceksin.
- Aracı üzerinden yapılan ihracatta KDV iadesinin hangi firmaya ait olduğunu belirleyebileceksin.
Müfredat
Kimler katılmalı?
- İthalat-ihracat yapan mükelleflerle çalışan muhasebe meslek mensupları ve büro personeli.
- Dış ticaret firmalarının muhasebe, lojistik ve gümrük operasyonu departmanlarında görev alanlar.
- Gümrük beyannamesi, çeki listesi ve dolaşım belgesi gibi dış ticaret evrakını muhasebe boyutuyla öğrenmek isteyenler.
- Antrepo, dahilde işleme ve hizmet ithalatı gibi gümrük rejimlerinde derinleşmek isteyen SMMM/YMM adayları.
Eğitmen
Musa İnci
Tam tasdik, KDV iadesi ve vergi denetiminde uzun saha deneyimi. YMM sınavına hazırlayan kanun eğitimleri ile dönem sonu, mizan-bilanço okuma ve sektörel muhasebe programlarını yürütüyor.
Sık sorulan sorular
İkisi birlikte işleniyor: önce kavramlar, belgeler, teslim-ödeme şekilleri ve gümrük rejimleri kuruluyor; ardından ithalat ve ihracat işlemlerinin muhasebe kayıtları bu temel üzerine işleniyor. Mevzuat bilgisi olmadan doğru kaydın kurulamayacağı eğitimin başında özellikle vurgulanıyor.
Dahilde işleme, hariçte işleme, geçici ithalat, antrepo ve ihracat rejimi işleyişleriyle birlikte ele alınıyor. Antrepo rejimi Gümrük Kanunu m.93 kapsamında, genel ve özel antrepo ayrımıyla ayrıca işleniyor.
Dahil. Dış ticarette teslim şekilleri (iş yerinde teslim, sınırda teslim, gümrük resmi ödenmiş/ödenmemiş teslim) ve ödeme yöntemleri (peşin, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditifli ödeme), hangi durumda hangisinin tercih edildiğiyle birlikte anlatılıyor.
Evet. İthalat maliyetinin oluşumu, kur farkları ve KDV boyutu örnek kayıtlarla düzenleniyor. İhracat bedelinin tahsilinde oluşan kur farklarının aynı yıl ve takip eden yılda nasıl farklı kaydedileceği de ayrıca gösteriliyor.
Gümrük çıkış beyannamesi ve satış faturası hangi firma adına düzenlenmişse ihracat o firma üzerinden gerçekleşmiş sayılır ve KDV iadesini de o firma talep eder. Malı üreten veya tedarik eden firma, satışı aracıya yapıyorsa iadeyi kendisi alamaz.
Fiziki mal gümrükten geçmediği için sorumluluk hizmeti alan tarafa düşer: ödenen bedel üzerinden KDV sorumlu sıfatıyla hesaplanıp beyan edilir, GVK m.94 ile KVK m.15 ve m.30 çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi stopajı da ayrıca hesaplanır. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması olan ülkelerde stopaj oranı anlaşmadaki indirimli orana göre uygulanır.
Tüm canlı dersler kaydedilir; 3 ay boyunca kayıttan izleyebilir, ders notlarına erişebilirsin. Eğitim sonunda katılım belgesi düzenlenir.
Evet. Ders notları ve derste çözülen örnek dosyalar portalın Belgeler bölümünden indirilebiliyor.
İlgili eğitimler
Kayıt ve fiyat bilgisi için eğitmenle görüş
Güncel kontenjan ve fiyat bilgisini WhatsApp üzerinden hızlıca alabilir, sana en uygun programı birlikte belirleyebilirsiniz.