Otomotiv Muhasebesi Eğitimi
Otomotiv muhasebesi, yeni araç satan yetkili satıcıdan ikinci el galericiye, araç kiralama işletmesinden binek otomobil sahibi şirketlere kadar sektörün alım-satım ve filo tarafını kapsayan muhasebe ve vergi uygulamaları bütünüdür. Eğitim; yetkili satıcılık için yetki belgesi başvurusunda aranan mükellefiyet ve defter koşullarını, ikinci el motorlu araç ticaretinde KDVK m.23 kapsamındaki özel matrah uygulamasını, noter satış senediyle alınan araçlarda alış KDV'sinin bulunmayışını, sıfır araç ve yedek parça satışının maliyet kaydını, araç kiralama işletmelerinde kiralama gelirinin hasılat hesabında izlenmesini ve amortismanın GVK m.40 uyarınca gider kısıtlamasına tabi olmadan tam gider yazılabilmesini, binek otomobilde ÖTV ve KDV toplamının maliyete eklenmesi ya da gider yazılması seçimini ve KDVK m.30 uyarınca aşan kısmın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kayda alınmasını yevmiye kayıtlarıyla birlikte anlatır. Katılımcı, yetkili satıcıdan galeriye, kiralama şirketinden binek oto sahibi işletmeye kadar sektörün her tarafında doğru kaydı kurabilir hale gelir. Program canlı derslerle işlenir, kayıttan izleme imkânı sunar.
Eğitim hakkında
Hazırlayan: SMMM Nedime Özdamar · Son güncelleme:
Eğitimde nasıl işleniyor
Eğitim önce yetkili satıcılık tarafını ele alır: yetki belgesi başvurusunda şirketlerde bilanço usulüne göre defter tutma ve ticaret odası kaydı, esnaf işletmesinde mükellefiyet kaydı aranması; Mersis sorgusuyla şirket bilgilerinin, TC kimlik numarasıyla gerçek kişi bilgilerinin otomatik gelmesi anlatılır. Bir kişinin üç aracın üzerinde alım satımının ticari faaliyet sayılıp mükellefiyet gerektirdiği vurgulanır. Ardından muhasebe kayıtlarına geçilir: sıfır araç ve yedek parça satışı ilk madde ve malzeme hesabından işlenir, ikinci el araçta noter satış senedi ile faturalı alım ayrımı ve buna bağlı KDV farkı örneklerle çözülür. Kiralama işletmelerinde aracın aktifte 254 taşıtlar hesabında izlenmesi, kiralama gelirinin hasılat hesabında kaydedilmesi, binek otomobil alımında ÖTV ve KDV toplamının maliyete mi eklenip gider mi yazılacağı ve satış anında net defter değeri üzerinden kâr/zarar hesaplanması yevmiye kayıtlarıyla gösterilir.
İkinci el ve yeni araç kayıtları
İkinci el motorlu araç ticaretinde özel matrah uygulaması (KDVK m.23), dersin ağırlık merkezidir: satıcı KDV mükellefiyeti olmayan bir kişiyse alışta indirilecek KDV bulunmadığından satış-alış farkı üzerinden özel matrahla KDV hesaplanır; satıcı KDV mükellefiyse alış KDV'si indirim konusu yapılıp satışta genel oranda KDV hesaplanır. Karşı tarafın vergi mükellefi olması özel matrahtan yararlanma açısından yeterlidir, galeri veya nihai tüketici olması sonucu değiştirmez. Yeni araç tarafında bayiden alınan sıfır aracın maliyeti ile ÖTV ve KDV'si ayrıştırılarak ilk madde ve malzeme hesabından satış kaydına geçilir; yedek parça satışında parça stoktan çıkarılıp işçilik eklenerek satılan mal veya hizmet maliyeti oluşturulur. Her örnek gerçek yevmiye kaydıyla tamamlanır.
Sık yapılan hatalar
Ders boyunca tekrar eden hatalar ayrıca vurgulanır. Araç kiralama gelirinin 'diğer gelir' hesabında izlenmesi hatalıdır; esas faaliyet kiralama ise hasılat hesabı kullanılmalıdır, bu hata bir denetimde tespit edilmiştir. Binek araçta KDV'nin doğrudan indirim konusu yapılması ve KDVK m.30 uyarınca gider kısıtlaması sınırını aşan kısmın kanunen kabul edilmeyen gidere alınmaması sık karşılaşılan hatalardandır. Amortismana tabi sabit kıymet satışının KDV beyannamesinde ilgili satır yerine genel matrah kısmına yazılması beyanname hatasına yol açar. Kredi faizinin iktisap yılında maliyete eklenmesinin zorunlu, sonraki yıllarda ise tercihe bırakılmış olması da karıştırılan bir noktadır; bu ayrımın gözden kaçırılması yanlış kayda neden olur.
Eğitmenin vurguları
SMMM Nedime Özdamar, yetki belgesi başvurusunu takip etmenin meslek mensubunun sözleşme kapsamındaki asli işi olmadığını, mükellefe destek amaçlı ayrı bir hizmet sayılması gerektiğini vurgular. Tek düzen hesap planının doğru kodlanmasının ve KDV beyannamesinde hangi işlemin hangi satıra gireceğinin bilinmesinin, yalnızca muhasebe programına güvenmekten daha sağlam olduğunu tekrarlar. Amortisman ayrımının (normal amortisman/kanunen kabul edilmeyen gider) mizanda satır satır aranmasın diye nazım hesaplarda ayrıca takip edilmesini önerir. Esas faaliyet konusu araç kiralama olan işletmelerde amortismanın GVK m.40 uyarınca gider kısıtlamasına tabi olmadan tam gider yazılabildiğini örnekle gösterir ve hatalı kayıtların hem mükellefi hem meslek mensubunu geçici vergi ile yıllık beyanname döneminde zor durumda bırakabileceğini hatırlatır.
Mevzuat dayanağı
Bu eğitimde işlenen konuların dayandığı kanun maddeleri. Madde metinleri için resmi kaynağa (mevzuat.gov.tr) gidebilirsin.
| Kanun | Madde | Eğitimde nerede |
|---|---|---|
| 3065 sayılı KDV Kanunu | m.23 | İkinci el motorlu araç ticaretinde özel matrah uygulamasının dayanağı |
| 3065 sayılı KDV Kanunu | m.30 | Binek otomobilde gider kısıtlaması nedeniyle indirilemeyen KDV'nin kanunen kabul edilmeyen gider sayılması |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | m.40 | Esas faaliyeti araç kiralama olan işletmelerde binek oto amortismanının gider kısıtlamasına tabi olmadan tam gider yazılabilmesi |
Bu eğitimde neler öğreneceksin?
8 konuBu eğitimi tamamladığında
- Yetkili satıcı ve galeri muhasebe kayıtlarını kurabileceksin.
- İkinci el araç alım-satımında özel matrah uygulamasını (KDVK m.23) yürütebileceksin.
- Rent a car işletmelerinin gelir ve amortisman kayıtlarını yapabileceksin.
- Binek otomobilde ÖTV ve KDV gider kısıtlamasını (KDVK m.30) hesaplayıp kaydedebileceksin.
- Kiralama giderleri ile satın alma kayıtlarını ayırt edebileceksin.
- Binek otomobil amortisman ve satış kâr/zarar kayıtlarını doğru atabileceksin.
- Sıfır araç ve yedek parça satışının maliyet kaydını çıkarabileceksin.
- Yetki belgesi başvuru sürecindeki mükellefiyet koşullarını mükellefine anlatabileceksin.
Müfredat
Kimler katılmalı?
- Oto galeri, yetkili satıcı ve rent a car müşterileriyle çalışan muhasebe meslek mensupları.
- Araç alım-satımı yapan işletmelerin muhasebe ve mali işler çalışanları.
- İkinci el araçta özel matrah uygulamasını ve binek oto gider kısıtlamasını doğru uygulamak isteyen büro personeli.
- Yetki belgesi başvuru sürecini mükellefine anlatmak isteyen meslek mensupları.
- Şirket araçlarının ÖTV, KDV ve amortisman yükünü yöneten mali işler çalışanları.
Eğitmen
Nedime Özdamar
Şirket kuruluşundan bordroya, Zirve ve BDP uygulamalarından e-dönüşüme büro pratiğinin tamamını ekran başında, adım adım uygulatarak öğretiyor.
Sık sorulan sorular
Satıcı KDV mükellefiyeti olmayan bir kişiyse noter satış senediyle alınan araçta alış KDV'si bulunmaz; satış-alış farkı üzerinden KDVK m.23 kapsamındaki özel matrahla KDV hesaplanır. Satıcı KDV mükellefiyse alış KDV'si indirim konusu yapılıp satışta genel oranda KDV hesaplanır.
ÖTV ve KDV toplamı hocanın belirttiği sınıra kadar doğrudan gider yazılabilir ya da aracın maliyetine eklenebilir; aşan kısım KDVK m.30 uyarınca kanunen kabul edilmeyen gider olarak kaydedilir. Ders bu ayrımı gerçek yevmiye kayıtları üzerinden gösterir.
Hayır. Esas faaliyet konusu araç kiralama olan işletmelerde GVK m.40 uyarınca binek otomobil amortismanının tamamı gider yazılabilir, gider kısıtlaması uygulanmaz. Ders bu istisnayı örnekle ayırt eder.
Yeni araç satışının kayıt düzeni; sıfır aracın maliyeti, ÖTV ve KDV'sinin ayrıştırılması, ilk madde ve malzeme hesabından satış kaydına geçiş örnek kayıtlarla işleniyor.
Evet. Şirketlerde bilanço usulüne göre defter tutma ve ticaret odası kaydı, esnaf işletmesinde mükellefiyet kaydı gibi başvuru koşulları ve üç araç sınırının ticari faaliyet sayılması anlatılıyor; başvuru sürecinin takibi meslek mensubunun asli işi olarak sunulmuyor.
Her ikisi de ilk madde ve malzeme hesabından işlenir. Yedek parçada işçilik eklenerek satılan mal veya hizmet maliyeti oluşturulur, araçta ise maliyete ÖTV ve KDV ayrıştırması eklenir.
Dersler eş zamanlı kaydediliyor; kayıttan izleme süresi bu eğitimde 3 ay. Katılamadığın dersi aynı gün kaydından izleyebilirsin, ders notlarına da bu süre boyunca erişebilirsin.
Evet. Eğitim tamamlandığında katılım belgeni portalından kendin oluşturup indirebiliyorsun.
İlgili eğitimler
Kayıt ve fiyat bilgisi için eğitmenle görüş
Güncel kontenjan ve fiyat bilgisini WhatsApp üzerinden hızlıca alabilir, sana en uygun programı birlikte belirleyebilirsiniz.