Üretim-Maliyet Muhasebesi Eğitimi
Üretim ve maliyet muhasebesi, bir imalat işletmesinin ürettiği mamulün gerçek maliyetinin tek düzen hesap planındaki 710 ilk madde ve malzeme, 720 direkt işçilik ve 730 genel üretim giderleri hesapları üzerinden, VUK m.275 hükmüne göre tam maliyet yöntemiyle hesaplanmasıdır. Eğitim, üretim işletmesinde kullanılacak hesap planını, kapasite raporu ya da üretim reçetesiyle randıman analizinin nasıl kurulduğunu ve VUK'un kabul ettiği stok değerleme yöntemlerini uygulamalı işler. Fırsat maliyeti ve batık maliyet gibi yönetim muhasebesi kavramları, VUK'un yalnızca tam maliyet yöntemini kabul etmesiyle karşılaştırmalı gösterilir; enerji ve amortisman gibi ortak giderlerin üretim ile yönetim bölümü arasında doğru dağıtılması örneklerle çözülür. Hammadde alımından mamul satışına uzanan gerçek bir üretim senaryosu üzerinde yevmiye kayıtları kurulur, birim üretim maliyeti tablosu çıkarılır ve dönem sonunda yarı mamul, mamul ve satılan mamul maliyeti hesaplarına aktarım yapılarak gelir tablosu kapatılır. Eğitim, YMM Musa İnci eşliğinde canlı işlenir ve kayıttan izlenebilir.
Eğitim hakkında
Hazırlayan: YMM Musa İnci · Son güncelleme:
Eğitimde nasıl işleniyor
Eğitim önce üretim işletmesinde kullanılacak hesap planını kurar: dönem içinde alınan ilk madde ve malzeme 150 hesabında, üretime sevk edilen tutar 710'da, direkt işçilik 720'de, genel üretim giderleri 730'da toplanır; işletme hizmet üretiyorsa aynı giderler 740 hizmet üretim maliyeti hesabında birleşir. Kapasite raporu varsa fire oranı ve üretim reçetesi oradan alınır; yoksa mükellef ve üretimdeki yetkililerle görüşülerek reçete çıkarılır ve hangi girdinin ne kadar kullanıldığı tek tek tespit edilir. Enerji, amortisman gibi ortak giderler üretim bölümüne isabet eden kısmıyla 730'a, yönetim bölümüne isabet eden kısmıyla 770'e ayrılarak dağıtılır. Dönem sonunda 710-720-730'da toplanan tutar reçeteye göre ürünler arasında paylaştırılır, birim üretim maliyeti tablosu çıkarılır; yarı mamul 151'e, biten mamul 152'ye aktarılır ve satıldıkça 620 satılan mamul maliyeti hesabıyla gelir tablosuna taşınır.
Sık yapılan hatalar
Ders boyunca tekrar eden hatalar ayrı ayrı vurgulanır. Üretim maliyetinin yanlış hesaplanması tek başına kalmaz; aynı anda bilançodaki stok değerini ve gelir tablosundaki satılan mamul maliyetini de yanlış gösterir, bu da vergi incelemesinde ayrı bir risk oluşturur. Kapasite raporu yokken üretim reçetesi çıkarılmadan doğrudan maliyet hesaplamaya girişilmesi, elektrik ve amortisman gibi ortak giderlerin üretim ile yönetim bölümü arasında dağıtılmadan tek kalemde bırakılması, ham madde tüketimiyle üretim miktarı arasındaki bağın dönem dönem kontrol edilmemesi sık karşılaşılan hatalardır. VUK'un kabul etmediği son giren ilk çıkar gibi bir stok değerleme yönteminin kullanılması ya da maliyete yüklemenin bilinçli olarak az yapılıp kârın yüksek gösterilmesi de vergi matrahını doğrudan etkileyen, ders içinde özellikle uyarılan hatalar arasındadır.
Eğitmenin vurguları
YMM Musa İnci, maliyet muhasebesinin işletme içi bir yönetim aracı olmanın yanında vergi matrahını doğrudan belirleyen bir hesaplama disiplini olduğunu vurgular. VUK m.275 gereği emtianın maliyet bedeliyle değerlenmesi zorunlu olduğundan, yönetim muhasebesinde kullanılan değişken maliyet, direkt maliyet gibi yöntemlerin vergisel açıdan geçerli olmadığını, yalnızca tam maliyet yönteminin kabul edildiğini tekrarlar. Randıman analizinin, üretimde kullanılan girdiyle elde edilen çıktı arasındaki dengesizliği ortaya koyarak vergi incelemesinde kayıt dışı üretimin tespitinde kullanılan temel araç olduğunu, bu yüzden sektörün genel bilgisinin ve fire oranlarının önceden bilinmesi gerektiğini anlatır. Bir maliyet hatasının hem bilançoyu hem gelir tablosunu birlikte etkilediğini, bu yüzden dönem sonu aktarımlarının tek tek kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatır.
Stok değerleme ve randıman analizi
VUK'un kabul ettiği stok değerleme yöntemleri ayrı bir bölümde karşılaştırılır: yüksek maliyetli ve az sayıda malda gerçek maliyet yöntemi, benzer malların toplu üretildiği durumlarda ağırlıklı ortalama ve hareketli ortalama yöntemleri uygulanır; son giren ilk çıkar yöntemi VUK tarafından kabul edilmediği için kullanılmaz. Aynı veri üç yönteme göre hesaplandığında birim maliyetin farklı çıktığı, bu farkın hem stok değerini hem kârı etkilediği örnekle gösterilir. Randıman analizi, kapasite raporundaki ya da üretim reçetesindeki girdi-çıktı oranıyla dönem içinde fiilen kullanılan hammadde miktarının karşılaştırılmasına dayanır; girdi ile üretim miktarı arasındaki bağın her dönem kontrol edilmesi, kayıt dışı üretim ya da fire fazlalığı gibi uyumsuzlukların erken görülmesini sağlar.
Mevzuat dayanağı
Bu eğitimde işlenen konuların dayandığı kanun maddeleri. Madde metinleri için resmi kaynağa (mevzuat.gov.tr) gidebilirsin.
| Kanun | Madde | Eğitimde nerede |
|---|---|---|
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | m.275 | İmal edilen malın (emtianın) maliyet bedeliyle değerlenmesi zorunluluğu |
Bu eğitimde neler öğreneceksin?
7 konuBu eğitimi tamamladığında
- Üretim işletmesinde kullanılan hesapları (710-720-730-740) doğru işletebileceksin.
- Kapasite raporu ya da üretim reçetesiyle randıman analizi kurabileceksin.
- VUK m.275'e göre tam maliyet yöntemiyle mamul maliyetini hesaplayabileceksin.
- Stok değerleme yöntemlerini (gerçek maliyet, ağırlıklı ve hareketli ortalama) uygulayabileceksin.
- Enerji, amortisman gibi ortak giderleri üretim ve yönetim bölümüne doğru dağıtabileceksin.
- Dönem sonu yarı mamul, mamul ve satılan mamul maliyeti aktarımlarını yapabileceksin.
- Örnek uygulamayı kendi üretim dosyanda tekrarlayabileceksin.
Müfredat
Kimler katılmalı?
- Üretim işletmeleriyle çalışan muhasebe meslek mensupları ve büro personeli.
- Fabrika ve imalathane muhasebe departmanı çalışanları.
- Kapasite raporu ya da üretim reçetesiyle randıman analizi kurmak isteyen meslek mensupları.
- Maliyet muhasebesini VUK'a uygun şekilde uygulamalı öğrenmek isteyen SMMM adayları.
Eğitmen
Musa İnci
Tam tasdik, KDV iadesi ve vergi denetiminde uzun saha deneyimi. YMM sınavına hazırlayan kanun eğitimleri ile dönem sonu, mizan-bilanço okuma ve sektörel muhasebe programlarını yürütüyor.
Sık sorulan sorular
Randıman, üretimde kullanılan girdiyle elde edilen çıktı arasındaki oranı gösterir ve vergi incelemesinde kayıt dışı üretimin tespitinde temel araç olarak kullanılır; eğitimde bu analizin nasıl kurulduğu ve savunulacağı örneklerle işlenir.
VUK'un kabul ettiği gerçek maliyet, ağırlıklı ortalama ve hareketli ortalama yöntemleri karşılaştırmalı gösterilir. Son giren ilk çıkar yöntemi VUK tarafından kabul edilmediği için ayrıca işlenmez.
Dahil. 710 ilk madde ve malzeme, 720 direkt işçilik, 730 genel üretim giderleri ile 740 hizmet üretim maliyeti hesapları ve bu hesapların dönem sonu aktarımları eğitimin temelini oluşturur.
Hammadde alımından mamul satışına uzanan bir üretim senaryosunun maliyet hesaplaması ve yevmiye kayıtları uçtan uca, kapasite raporu olmayan bir işletme örneği üzerinden düzenlenir.
Kapasite raporu yoksa mükellef ve üretimdeki yetkililerle görüşülerek üretim reçetesi oluşturulur; hangi girdinin ürün başına ne kadar kullanıldığı sektör bilgisiyle birlikte tek tek tespit edilir.
Yalnızca tam maliyet yöntemini. Değişken maliyet, direkt maliyet ve normal maliyet gibi yöntemler yönetim muhasebesinde kullanılsa da VUK m.275 açısından geçerli sayılmaz.
Dersler eş zamanlı kaydediliyor; katılamadığın dersi aynı gün kaydından izleyebilir, 3 ay boyunca kayıttan takip edebilirsin.
Evet. Eğitim tamamlandığında katılım belgeni portalından kendin oluşturup indirebiliyorsun.
İlgili eğitimler
Kayıt ve fiyat bilgisi için eğitmenle görüş
Güncel kontenjan ve fiyat bilgisini WhatsApp üzerinden hızlıca alabilir, sana en uygun programı birlikte belirleyebilirsiniz.