BDP ile Beyanname Nasıl Hazırlanır? Adım Adım Rehber

BDP, Gelir İdaresi Başkanlığının ücretsiz beyanname düzenleme yazılımıdır. Beyanname, kayıtlar ekranında mükellef ve düzenleyen bilgisinin bir kez girilmesiyle başlar; ardından matrah, indirimler, istisnalar ve sonuç hesapları bölümleri eldeki mizana göre doldurulur ve program hata vermezse beyanname onaylanır. Beyanname türü değişse de bu iskelet aynı kalır.

BDP ile hangi beyannameler hazırlanır?

Program, meslek mensuplarının ve mali işler çalışanlarının en sık kullandığı beyannameleri tek yazılım içinde toplar:

• KDV 1: satışlardan hesaplanan ve alışlardan yüklenilen katma değer vergisinin matrah, tevkifat, indirim ve sonuç bölümleriyle bildirildiği beyannamedir.
• KDV 2: sorumlu sıfatıyla beyan edilen tevkifat tutarının bildirildiği beyannamedir.
• MUHSGK: ücret, kira, serbest meslek gibi ödemelerden yapılan vergi kesintilerinin ve SGK prim ve hizmet bilgilerinin birlikte bildirildiği beyannamedir; bordro verileri bu bildirimin temelini oluşturur.
• Gelir geçici ve kurum geçici vergi: yıl içindeki dönemler için hesaplanan geçici vergi beyannameleridir.
• Yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi: yıllık kazancın indirim, istisna ve kanunen kabul edilmeyen giderler ayrıştırılarak bildirildiği beyannamelerdir.

BDP'ye başlamadan önce neler hazır olmalı?

Programın kendisi veriyi sizin yerinize üretmez; ekrana girdiğiniz tutarlar eldeki kayıtlardan gelir. Bu yüzden başlamadan önce şunları masanıza alın:

• Mükellefin ve beyannameyi düzenleyenin kimlik ve unvan bilgileri.
• İlgili dönemin mizanı.
• Tevkifatlı, ihraç kayıtlı ya da özel matrah şekline tabi işlemlerin ayrı bir listesi.
• MUHSGK için bordro verileri.
• Geçici ve yıllık beyannameler için önceki dönemlerde ödenen ve mahsup edilecek vergiler.

BDP'de beyanname hangi sırayla hazırlanır?

Her beyanname türünde ekranlar farklıdır, çalışma sırası ise büyük ölçüde aynı ilerler:

1. Beyanname türünü ve dönemi seçin.
2. Kayıtlar ekranına mükellef ve düzenleyen bilgilerini girin. Bu bilgiler bir kez girilir.
3. Matrah bölümünü mizandaki satış ve alış tutarlarına göre doldurun.
4. İndirimler ve istisnalar bölümünde ilgili kalemleri ayırın.
5. Sonuç hesapları bölümünü kontrol edin; çıkan sonucu mizanla karşılaştırın.
6. Beyannameyi onaylayın. Onay sırasında hata çıkarsa hata metnini okuyun, ilgili tutarı mizanla karşılaştırarak düzeltin.
7. Onaylanan beyannameyi gönderin.

Tevkifat, özel matrah ve ihraç kayıtlı teslim BDP'de nasıl işlenir?

KDV 1'de en çok zorlanılan bölüm tevkifattır. Kısmi ve tam tevkifat ile özel matrah şekli ayrı mantıkla doldurulur. Tevkifata tabi olmayan bir işlem yalnızca ilgili matrah satırına yazılır; aynı tutarı ekler kısmındaki tevkifat tablosuna da işlemek beyannamede çifte gösterime yol açar.

İhraç kayıtlı teslimde 3065 sayılı KDV Kanunu m.11/1-c kapsamında KDV tahsil edilmez. Bu tutar, ihracat gerçekleşene kadar tecil edilecek KDV olarak izlenir.

Geçici vergide mahsup ve terkin nasıl çalışır?

Hesaplanan geçici vergi ödenmemişse gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilemez; mahsup süresi geçtikten sonra ödenmeyen geçici vergi vergi dairesince terkin edilir, ancak gecikme faizi ile ceza yine tahsil edilir. Kesinti yoluyla ödenen gelir vergisi ise kesintiyi yapan tarafın bunu fiilen ödeyip ödemediğine bakılmaksızın mahsup konusu yapılabilir.

KDV 2'de ödenen tevkifat ne zaman indirilir?

Sorumlu sıfatıyla beyan ettiğiniz tevkifat tutarını fiilen ödedikten sonra KDV 1 beyannamesinde indirim konusu yapabilirsiniz. Tutar süresinde beyan edilip süresinde ödenmişse KDV 2 beyannamesinin ait olduğu dönemin KDV 1 beyannamesinde indirilir; geç ödenmişse ödemenin yapıldığı dönemde indirilir.

Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde hesap bölümü nasıl okunur?

Yıllık beyannamelerde program, kazancı indirimler, istisnalar ve kanunen kabul edilmeyen giderler ayrıştırıldıktan sonra hesaplar. Gelir vergisinde gelir unsurları ayrı ayrı girilir; telif istisnası gibi istisnalar (193 sayılı Kanun m.18) ilgili satırda gösterilir. Kurumlar vergisinde 5520 sayılı Kanun m.32'de yer alan oranlar ve örtülü sermaye gibi konular beyannamenin hesap bölümüne yansır. Bu nedenle mizandaki kalemlerin hangi satıra gideceğini önceden belirlemek, sonradan düzeltme yapmaktan daha az hata üretir.

Onay sırasında hata çıkarsa ne yapılır?

Program onay aşamasında beyannameyi kontrol eder ve tutarsız ya da eksik alanları hata olarak bildirir. Hata mesajı çoğu zaman sorunun hangi bölümde olduğunu gösterir. Mesajı okuyun, ilgili tutarı mizandaki kalemle karşılaştırın ve sorunu kaynağında düzeltin. Hatayı geçmek için tutarı gelişigüzel değiştirmek beyannamenin onaylanmasını sağlasa bile yanlış rakamın kayıtlara girmesine yol açar.

Sık yapılan hatalar

• Tevkifata tabi olmayan işlemi hem matrah satırına hem tevkifat tablosuna yazmak.
• KDV 2'de beyan edilen tevkifatı, ödeme yapılmadan ya da geç ödenen tutarı ödeme döneminden önceki bir KDV 1 beyannamesinde indirim konusu yapmak.
• Ödenmemiş geçici vergiyi yıllık beyannamede mahsup etmeye çalışmak.
• İhraç kayıtlı teslimde KDV'yi tahsil edilecek vergi gibi ele almak.
• Onay hatası alınca mizanla karşılaştırmadan rakamı değiştirerek hatayı geçiştirmek.
• Yıllık beyannamede kanunen kabul edilmeyen giderleri indirimlerden ayırmamak.

Beyanname sonrasında vergi ziyaı cezası çıkarsa 213 sayılı VUK m.376 kapsamında indirim talep edebilir ya da uzlaşma yoluna gidebilirsiniz; hangisinin daha uygun olduğu dosyaya göre değişir.

True Eğitim'in Beyanname Düzenleme Programı (BDP) Eğitiminde SMMM Nedime Özdamar; KDV 1, KDV 2, MUHSGK, gelir geçici, gelir vergisi, kurumlar vergisi ve kurum geçici vergi beyannamelerini gerçek mizan verileriyle ve ekran paylaşımıyla uygulamalı olarak işliyor. Kısmi ve tam tevkifat, ihraç kayıtlı teslimde tecil-terkin, geçici vergide mahsup-terkin ve onay hatalarının okunması derste adım adım gösteriliyor; e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter başvurularının mükellef adına tamamlanması da kapsamda.